معرفی یک کتاب

معرفی کتاب هزارحکایت و هزار عبارت عرفانی

هزار حکایت و هزار عبارت عرفانی تازه ترین کتاب بهاءالدین خرّمشاهی است که توسط نشر قطره منتشر گردیده و آنطور که از عنوان کتاب بر می آید، این اثر نه تصحیح بلکه انتخاب و گردآوری بیش از هزار حکایت و هزار عبارت از متون عرفانی فارسی یا ترجمه شده به فارسی است. نقطه شروع انتخاب این آثار، قرن سوم هجری و آثار بایزید بسطامی و حلاج و پایان آن در قرن نهم و با عبدالرحمن جامی است.

پیام حیدر قزوینی، به مناسبت انتشار این کتاب، گفت و گویی با بهاءالدین خرمشاهی انجام داده که در صفحه ادبیات شماره 2633 روزنامه شرق (مورخ 28 تیر 1395) انتشار یافته است. قسمت آغازین گفت و گوی مزبور به قرار زیر است:

«هزار حکایت و هزار عبارت عرفانی» تازه ترین کتاب منتشر شده ی شماست که در آن گزیده ای از آثار منثور عرفانی را گردآوری کرده اید. چرا تصمیم به انتشار گزیده ای از نثر کهن عرفانی گرفتید؟

کتاب هزار حکایت و هزار عبارت عرفانی حاصل یک کار جمعی است و ما در آن مجموعه ای از گفتارها و حکایت های کوتاه عرفانی را گردآورده ایم. من از سال های دور با متون عرفانی سر و کار داشته ام. آدم در طول عمرش گاه عبارتی می خواند که هیچ گاه رهایش نمی کند. تا جایی که آن عبارت بعضی وقت ها، اگر نه برای همه ی عمر، اما برای مدتی طولان در ذهنش کاری و کارا می شود و باقی می ماند. در طول سال های رفته از عمرم، بسیاري از عبارت ها و جملات عرفانی این ویژگی را برایم داشته اند و شاید انتشار «هزار حکایت و هزار عبارت عرفانی» پاسخي است به دغدغه اي که همواره داشته ام. نکته ای ضروری در مورد این کتاب وجود دارد و آن اینکه ما در گزینش حکایت ها و عبارت های عرفانی، تمایلات صوفیانه و خانقاهی نداشته ایم و البته تصوف موضوعی است که می تواند جداگانه مورد ارزیابی قرار گیرد؛ اما کار ما در این کتاب ارتباطی با این موضوع نداشته است. روزگار ما به درد بی معنایی دچار است و شاید صد هزار چاره برای این درد وجود داشته باشد. ما با گردآوری عبارت ها و حکایت های عرفانی در این کتاب می خواستیم درد گم شدن معنا را علاج کنیم و معنای گم شده را پیدا کنیم. و البته قصدمان هرگز این نبوده که بگوییم چاره ی دردها ی این روزگار صوفی شدن است. از طرف دیگر، روزگار ما روزگار کم بودن فرصت ها و کاسته شدن تمرکز خاطره هاست و کوتاه بودن جملات کتاب فرصت زیادی برای خوانده شدن نمی خواهد.

تصوف و عرفان گاه به یک معنا تلقی شده اند. به نظرتان مهم ترین تفاوت این دو چیست؟     

بله. گاهی تصوف و عرفان را مترادف گرفته اند. اما اگر بخواهیم دقیق تر شویم، باید بگوییم که این دو از هم متفاوتند. پیشتر من مقاله ای نوشته ام با عنوان «فرار حافظ از تصوف و پناه او به عرفان» که در آنجا در این باره توضیح داده ام. تصوف بیشتر به شریعت و سیر و سلوک خانقاهی گرایش دارد. اما عرفان آن عطر عاشقانه ای است که ما از بوئیدن گل های شریعت و طریقت حس می کنیم. زیبائی شناسی عرفان بیشتر از شریعت است و به تعبیر دکتر شفیعی کدکنی، عرفان نگاه زیبائی شناسانه به دین است. خاطرم هست که پنجاه سال پیش که در دانشکده ادبیات درس می خواندم، مرحوم عیسی سپهبدی به ما زیبائی شناسی درس می دادند. ایشان در کلاس کتاب «عبهرالعاشقین» را درس می دادند که اثری عرفانی است و جزو منابع انتخابی ما در این کتاب هم بوده است. عرفان یکی از راه ها یا شاهراه های دست یافتن به حقیقت است و روزگار ما روزگاری است که به معنویات کمتر توجه می شود. یکی از اهداف ما در این کتاب این بوده که توجه به معنویات عمیق تر و دقیق تر شود و به واسطه ی آثار عرفانی راه به راهرو نشان داده شود. خیلی وقت ها یک «آنی» به انسان دست می دهد.  یک بیداری ناگهانی بسیار کوتاه که در عرفانِ ذن بودیسم هندی به آن «ساتوری» می گویند. مثل بیداری خود بودا. او پای درختی نشسته بود و یک دفعه صاعقه ای معنوی به او زده شد و سپس او اعماق حقیقت را دید و بعد از او پیروانش به دنبال این هستند که ببینند آن حقیقت چه بود. بسیاری از عبارت ها و حکایت های عرفای ما چنین ویژگی یی دارند و خواننده را تا مدت ها درگیر می کنند. …

 

دربارهٔ در کوچه های بیدخت

به عنوان یک بیدختی متولد دهه 1320 خورشیدی سعی دارم خاطرات و دانسته های خود در باره بیدخت چند دهه پیش را بازگو کنم. به عنوان چاشنی، برخی مطالب کوتاه دینی، فرهنگی و ادبی نیز اضافه می کنم. البته عکس های قدیمی نیز جایگاه خاص خود را دارند. همواره نیازمند راهنمائی و همکاری دوستان و همشهریان عزیز هستم؛ انشاءالله دریغ نخواهند ورزید.
این نوشته در کتاب ارسال شده و با , , , , , , , , برچسب‌گذاری شده. این نوشته را نشانه‌گذاری کنید.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s