کارگاه پارچه بافی طونِ بیدخت

مسئولین میراث فرهنگی گناباد کارگاه من را بلد نیستند (۲)

گزارشگر: صادق ایزدی      عکاس: حسن جعفری

(برگرفته از سایت هفته نامه «نامه گناباد»٬ مورخ ۳۱ خرداد ۱۳۹۵)

به همراه حس جعفری به سمت کارگاه پارچه بافی نورعلی کارگر بیدختی حرکت می کنیم.

نورعلی کارگر آن طور که خودش می گوید حدود هشت سال است که این کارگاه را دایر کرده است. قبلا در کارگاه تو دوزی ماشین مشغول بوده است.

«من قبلادر کار گاه تو دوزی ماشین کار می کردم. هشت سال پیش با گرفتن وام از صندوق مهر امام رضا (ع) این کارگاه را دایر کردم.»نورعلی کارگر

یک دستگاه بزرگ و دو دستگاه کوچک پارچه بافی در این کارگاه دیده می شود. او می گوید: «دستگاه های کوچک را با الهام از طون های قدیمی خودم طراحی کردم. اینها نسبت به نوع  قدیمی جمع و جور تر هستند ضمن اینکه قابل حمل هم می باشند. چله کشی آنها نیز ساده تر است.»

از او در مورد بیمه می پرسم. می گوید: «قبلا بیمه بودم. وقتی این کارگاه را راه اندازی کردم، برای دریافت وام مجبور شدم بیمه ام را قطع کنم. درحال حاضر باید یک روند اداری تمام بشود تا دو باره تحت پوشش بیمه تامین اجتماعی  قرار بگیرم.»

از نوع پارچه ای که در این کارگاه بافته می شود، می پرسم. می گوید: «در اینجا دو نوع پارچه حوله ای و چادری بافته می شود. البته نوع چادری اش را می توان با تغییر رنگ پود، به پارچه هایی تبدیل کرد که  برای دوخت مانتو نیز استفاده شود.»

چادری روی یک ماکت انداخته شده است. این چادرها مرا به یاد چادرهای قدیمی می اندازد. زن های امروزی کمتر از این چادرها استفاده می کنند. یادم هست چندین سال پیش چادر بیدختی معروف بود. کفش بیدختی نیز همین حکایت را داشت. هر کسی که دنبال کفش با دوام و خوبی می گشت، می گفتند برو بیدخت تا برایت درست کنند. البته کاخک گناباد هم در این زمینه ها حرفی برای گفتن داشت.

از حسن جعفری از سر نوشت کفش های بیدختی می پرسم. می گوید: «پدر علیِ الهی قبلا کفش می دوخته؛ و لی در حال حاضر فقط فروشنده کفش است.»

نور علی کارگر طرز کار دستگاه پارچه بافی بزرگ را نیز برای ما تشریح می کند: «این دستگاه از اولین دستگاه هایی است که بعد از طون های قدیمی در اصفهان ساخته شده است. صدای ناهنجاری را تولید می کند که به شدت به گوش اسیب می رساند؛ ضمن اینکه ذرات پنبه در فضا منتشر می سازد که برای ریه ها  مضر است.»

از او می پرسم آیا این شغل از مشاغل سخت و زیانبار است. می گوید: «چند بار از بهداشت آمدند و دستور انجام آزمایشهایی را دادند. از انها پرسیدم آخر عاقبت این آزمایش ها به کجا می انجامد. گفتند شما باید بیست سال کار کنید تا ما تشخیص دهیم که این کار جزء مشاغل سخت هست یا نه؛ و بعد اقدام بکنیم. گفتم در آن زمان دیگر نیازی به اقدام من و شما نخواهد بود. خود عزراییل اقدام خواهد کرد.»

نورعلی علاوه بر پارچه بافی، در کار گاه خود امانی فروشی هم دارد. چند نوع کیف هم در کارگاهش وجود دارد که بعضی را خودش درست کرده است.

از ا و می پرسم آیا کسی از اداره میراث فرهنگی  گردشگری وصنایع دستی به سراغت آمده است. می گوید: « اگر بگویم اینجا را بلد نیستند درست گفته ام. بله هر چند وقت یک بار، چند نفر را برای بازدید می فرستند.»

او ادامه می دهد: «چند وقت قبل، آقای نوروزی به من زنگ زده و گفتند که به همراه ۴۰نفر گردشگر برای بازدید خواهند آمد. صبح که قول داده بودند، نیامدند. بعد زنگ زدند و گفتند ساعت دو نیم بعداز ظهر می آییم. ما منتظر ماندیم اما کسی نیامد. کسی به ما زنگ هم نزد که چی شد.»

می پرسم از میراث فرهنگی چه انتظاری دارد. می گوید: «میراث فرهنگی اگر دغدغه داشته باشد، روی بازار فروش می تواند تاثیر گذار باشد. اگر در گناباد یک بازارچه صنایع دستی دایر شود، مشکل فروش تا حد زیادی حل می شود. قبلا شورای شهر بیدخت از ما خواست جهت رفع و رجوع مشکلات صاحبان مشاغل دستی،  تشکیل شرکت تعاونی بدهیم. کارهایی هم انجام شد. اما به دلیل برخی مشکلات به جایی نرسید.

از این هنرمند عرصه ی صنعت دستی پرسیدم چرا کارگاه خود را به روز نمی کند. می گوید: «دستگاه های امروزی بسیار گران هستند و بنده قدرت رقابت با اصفهان و کاشان را ندارم.»

دربارهٔ در کوچه های بیدخت

به عنوان یک بیدختی متولد دهه 1320 خورشیدی سعی دارم خاطرات و دانسته های خود در باره بیدخت چند دهه پیش را بازگو کنم. به عنوان چاشنی، برخی مطالب کوتاه دینی، فرهنگی و ادبی نیز اضافه می کنم. البته عکس های قدیمی نیز جایگاه خاص خود را دارند. همواره نیازمند راهنمائی و همکاری دوستان و همشهریان عزیز هستم؛ انشاءالله دریغ نخواهند ورزید.
این نوشته در گزارش ارسال شده و با , , , , , , , , برچسب‌گذاری شده. این نوشته را نشانه‌گذاری کنید.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s