تغيير نام موقوفات

تغيير نام موقوفات از منظر اخلاق*

چكيده ي مقاله اي با همين عنوان به قلم دكتر سيد حسن اسلامي

موقوفات به دليل خدمات مهمي كه در جهان اسلام داشته، همواره مورد توجه خاص قرار داشته است. براي حفظ و استمرار اين نهاد مبارك، فقيهان و حقوقدانان به كاوش در ابعاد گوناگون آن پرداخته و به دقت احكام گوناگون آن را بيان كرده اند. با اين حال، موقوفات كمتر از جنبه اخلاقي بررسي شده است. اين مقاله با توجه به اين كاستي، در پي پاسخ گويي به اين پرسش است كه تغيير نام موقوفات، بر خلاف نظر واقفان، از نظر اخلاقي چه حكمي دارد. نگارنده با تحليل مسأله و بررسي مكاتب گوناگون اخلاقي، نتيجه گرفته است كه اين كار اخلاقاً درست نيست. اگر از منظر پيامدگروانه و بر اساس پيامد افعال بنگريم، تغيير نام موقوفات در دراز مدت به تضعيف فرهنگ وقف مي انجامد. پس خطاست. اگر از منظر حق گروانه اين بحث را بكاويم، حق نداريم كه بر خلاف خواستهْ واقف عمل كنيم و خطاكاري واقف دليلي بر سلب حق او براي حفظ نامش به شمار نمي رود. اگر از منظر تكليف گروانه بنگريم، جامعه اسلامي مكلف است به تعهدات خود عمل نمايد و حفظ نام موقوفات نيز بخشي از اين تعهدات شمرده مي شود. در صورتي كه رهيافت فضيلت گروانه به اخلاق داشته باشيم، فضيلت اخلاقي وفاي به عهد، مانع تغيير نام مي گردد و سرانجام اگر هم از طريق تعميم پذيري بخواهيم اخلاقي بودن فعلي را به كرسي بنشانيم، باز حكم به ناروا بودن تغيير نام موقوفات خواهيم داد. حاصل آنكه چه مصلحت انديشانه به مصالح جامعه نگاه كنيم و چه تكليف گرايانه، در مجموع حفظ نام موقوفات مقبول تر و پذيرفتني تر از تغيير آنهاست.

……………………………………………

* جهت مطالعه متن كامل اين مقاله، رجوع شود به فصلنامه فرهنگي، تحقيقي، اجتماعي و تاريخي « وقف، ميراث جاويدان»، شماره 84، زمستان 1392، صفحات 83 تا 98.

 

 

دربارهٔ در کوچه های بیدخت

به عنوان یک بیدختی متولد دهه 1320 خورشیدی سعی دارم خاطرات و دانسته های خود در باره بیدخت چند دهه پیش را بازگو کنم. به عنوان چاشنی، برخی مطالب کوتاه دینی، فرهنگی و ادبی نیز اضافه می کنم. البته عکس های قدیمی نیز جایگاه خاص خود را دارند. همواره نیازمند راهنمائی و همکاری دوستان و همشهریان عزیز هستم؛ انشاءالله دریغ نخواهند ورزید.
این نوشته در فرهنگی ارسال شده و با , , , برچسب‌گذاری شده. این نوشته را نشانه‌گذاری کنید.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s