برگی از یک کتاب/62

برگی از  کتاب «جلوه های معنویت در جهان اسلام»

تصوف در تاریخ اخیر ایران

حمله ی مغول دوره ی شکوفائی عظیم تصوف در ایران را به دنبال داشت؛ چنانکه پیدایش سلسله های کبرویّه، نوربخشیّه، نقشبندیّه و نعمت اللهیّه حاکی از این امر بود. سلسله ی صفویّه نیز در این دوره پدید آمد که سرانجام به تأسیس دولت [حکومت] پادشاهی صفوی انجامید و عجیب اینکه این دوره با آغاز افول تصوّف در بیشتر نقاط ایران نیز همراه بود. نبرد مشهور میان حیدری ها و نعمتی ها در تبریز و مناطق دیگر، حاکی از زوال تصوف در طیّ دوره ی نخست صفویّه بود که به مهاجرت بسیاری از صوفیان ایران ایرانی به هند منتهی شد.

مقارن با پایان عصر صفویّه، تشکیلات شیعه نیز از در مخالفت با تصوّف در آمد؛ ملاّ محمّد باقر مجلسی، عالم قدرتمند شیعه، به شدت به صوفیان حمله کرد و حتی تمایلات صوفیانه ی پدرش، ملا محمّد تقی مجلسی را انکار نمود. به مدت یک قرن، تصوّف در مناطق مرکزی ایران به فراموشی سپرده شد اما به شکوفایی خود در سرزمینی که افغانستان خوانده می شد و همچنین در کردستان و بلوچستان ادامه داد. این امر تا اوایل عصر قاجار ادامه داشت. در این دوره، با بازگشت مشایخ نعمت اللهیّه از هند، تصوّف بار دیگر شکوفایی خود را در ناحیه مرکزی ایران آغاز کرد. از آن به بعد، اغلب با حمایت قاجاریان، شاخه های گوناگون سلسله نعمت اللهیّه و سایر سلسله ها چون ذهبیّه و خاکساریّه شروع به شکوفا شدن کردند. علاوه بر آن شاخه های سلسله ی نعمت اللهیه که قبلاً مطرح شد، مهم ترین شاخه ی این سلسله، «گنابادی» است که مرکز آن در گناباد خراسان قرار دارد. این شاخه همواره از صبغه ی نیرومند شریعت برخوردار بوده و افراد بسیاری را که دارای زهد شیعی قوی بودند، به سوی خود جذب کرده است.

…………………………………………….

جلوه های معنویت در جهان اسلام، سید حسین نصر، ترجمه فاطمه شاه حسینی، قم، دانشگاه ادیان و مذاهب، 1391،صفحه 409.

دربارهٔ در کوچه های بیدخت

به عنوان یک بیدختی متولد دهه 1320 خورشیدی سعی دارم خاطرات و دانسته های خود در باره بیدخت چند دهه پیش را بازگو کنم. به عنوان چاشنی، برخی مطالب کوتاه دینی، فرهنگی و ادبی نیز اضافه می کنم. البته عکس های قدیمی نیز جایگاه خاص خود را دارند. همواره نیازمند راهنمائی و همکاری دوستان و همشهریان عزیز هستم؛ انشاءالله دریغ نخواهند ورزید.
این نوشته در کتاب ارسال شده و با , , , , , , , , , , , , , برچسب‌گذاری شده. این نوشته را نشانه‌گذاری کنید.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s