معرفی کتاب «آوای پهلوانی»

به عیّاری توان رفتن ره عشق
که این ره دامن‌تر برنتابد (خاقانی)
کتاب‌های تاریخ از عیّاران بیشتر به صورت دزدان و راهزنان یاد می‌کنند، اما مسیر تاریخ این را تأیید نمی‌کند. کتابِ در دست می‌کوشد به پاره‌ای از اختلافات مذکور بپردازد تا مگر به حقیقت امر دست یابد. (ص ۱۲)
کتاب حاضر دارای مطالبی در باب تاریخ مختصر ورزش‌های باستانی و آیین جوانمردی و شعرهایی است که مرشدان زورخانه‌ها در ایران می‌خوانند. این شعر‌ها بیشتر در حوزهٔ اخلاقیات، معرفت، جوانمردی و توصیف‌های مذهبی و از جمله مدایحی دربارهٔ سلطان عاشقان حضرت امام علی (ع) است؛ نیز شعرهایی که جنبهٔ حماسی و اخلاقی دارند و ویژهٔ مرشدانی است که خارج از ایران می‌زیند و کار می‌کنند (ص ۱۴)
این کتاب به همت پهلوان مهدی هدایت که زورخانه‌ای در اصفهان تأسیس و وقف کرده‌ تألیف شده است. ایشان در مقدمهٔ خود بر این کتاب چنین آورده‌ است: روزی با آقای دکتر آذر در کشور ترکیه و در محل مسابقات بین‌المللی ورزش‌های باستانی آشنا شدم. همین آشنایی بود که به تحقیق این کتاب ارزشمند انجامید. (ص ۱۶)
این کتاب از پنج فصل تشکیل شده که به ترتیب در آن‌ها به این موضوعات پرداخته شده است: اهل فتوّت و اخوان (اخیان)، عیّاری و عیّاران، جوانمردی، ورزش‌های باستانی در ایران، پهلوانی، ترجمهٔ انگلیسی اشعار پهلوانی و آوانویسی آن‌ها به خط سیریلیک (خط روسی).
فتوّت، در اصل، مفهومی اخلاقی است که جمیع خصالی را در بر دارد که از یک مردِ «تمام‌مرد» انتظار می‌رود. (ص ۱۷) در فصل اول با تعاریف و دیدگاه‌های گوناگونی که دربارهٔ فتوت و اهل فتوّت (فتیان) وجود دارد آشنا می‌شویم. اینکه ریشه‌ فتیان از کجاست و به چه دورهٔ تاریخی برمی‌گردند، در کاوش‌های پژوهندگان مختلف، متفاوت ذکر شده است. آیین فتیان به‌تدریج در ایران با نام جوانمرد و جوانمردان و در پاره‌ای موارد عیّاران هم نامیده شده است و به تدریج آثار فراوانی در این زمینه به‌وجود آمد که فتوّت‌نامه‌ها از آن جمله هستند. در گذر زمان اصناف گوناگون که تعداد آن‌ها به هفده صنف رسیده است به این فرقه پیوستند و هرکدام برای خود فتوّت‌نامه داشتند. اعضای هر فرقه یاران خود را «اخی» می‌نامیدند. در ادامهٔ این فصل چند نمونه از فتوت‌نامه‌ها آورده شده است که عبارتند از: فتوت‌نامهٔ آهنگران، فتوت‌نامهٔ کفش‌دوزان، فتوّت‌نامهٔ طباخان، فتوّت‌نامهٔ حجامان، فتوّت‌نامهٔ امیرالمؤمنین، فتوّت‌نامهٔ عبدالرزاق کاشانی، فتوّت‌نامهٔ شمس آملی، فتوّت‌نامهٔ شهاب‌الدین عمر سهروردی، فتوّت‌نامهٔ نجم‌الدین زرکوب تبریزی.
فصل دوم به عیّاری و عیّاران اختصاص دارد. عیّاری نخست پیشهٔ خاصی بود که پس از چند قرن به یک سازمان اجتماعی مبدل گردید. سازمان عیّاران سازمانی از همبستگان و یاران بوده است که به آیین خاصی در رفتار و کردار پایبند بودند و آن آیین را «جوانمردی» می‌خوانده‌اند. در این فصل مطالبی می‌خوانیم در ارتباط با زمینه‌های حضور عیّاران، اصول اخلاقی آن‌ها و صفات، شرایط و مقام اجتماعیشان.
در مسیر تحقیق دریافتیم که به ترتیب فتیان، عیّاران و جوانمردان در عمل در یک حوزهٔ مفهومی قرار دارند، ولی به تدریج تغییر نام‌ها را در می‌یابیم. اما هیچ‌کجا در تاریخ نشان داده نمی‌شود در چه زمانی به فتیان عیّار یا جوانمرد می‌گفتند. (ص ۶۰) تعاریف مختلف جوانمرد و جوانمردی در منابع مختلف و مرام و اخلاق آن‌ها موضوعاتی هستند که در فصل سوم به آن‌ها پرداخته شده است. صفت جوانمرد در شعر اکثر شاعران، به‌خصوص تا آخر قرن هشتم، یافت می‌شود. جوانمردی در ادبیات فارسی موضوع دیگری است که در این فصل به همراه نمونه‌های مختلفی از شعر شاعران آورده شده است.
فصل چهارم به ورزش‌های باستانی ایران اختصاص دارد. در این فصل ابتدا با ورزش‌های باستانی پیش و پس از اسلام آشنا می‌شویم سپس به‌صورت مفصل به زورخانه، ورزش باستانی و فنونی که در این ورزش استفاده می‌شود پرداخته شده است. در انتهای این فصل فهرستی از نام‌های فنون کشتی پهلوانی گنجانده شده است.
فصل پنجم از سه بخش تشکیل شده است. بخش اول مربوط به شعرهای پهلوانی در تاریخ ادبیات ایران است. در بخش دوم نویسنده سه پهلوان نامدار ایران، کاوه آهنگر، پوریای ولی و غلامرضا تختی را معرفی می‌کند. بخش سوم نیز شامل اصطلاحات متداول در آیین پهلوانی است. ترجمهٔ انگلیسی شعرهای پهلوانی را هم در فصل ششم این کتاب می‌توانیم بخوانیم.
غرض از تحقیق و تدوین کتابِ حاضر این بود که حالا که ورزش‌های باستانی جهانی شده مرشدان ایران و کشورهای دیگر در زورخانه‌ها بتوانند اثری مکتوب در دست داشته باشند تا برای اجرای برنامه‌های زورخانه‌ای از آن استفاده کنند. این مرشدان از نظر فرهنگی برای ما قابل اعتنا و اعتبارند. چرا؟ زیرا تبلیغ و تشویق همگان را به آرا و افکار جوانمردی و پهلوانی بر عهده دارند. اکنون که بیش از شصت کشور جهان به تقلید از ورزش‌های زورخانه‌ایِ ایران برای نشر این فرهنگ تلاش می‌کنند به جا بود که کتابی در این زمینه تألیف شود. (ص ۱۳)* آوای پهلوانی (مروری بر تاریخ عیاری و جوانمردی در ایران)، اسماعیل آذر، سخن، ۱۳۹۲، ۳۰۰۰۰ تومان
………………………………….
برگرفته از سایت محترم «هفت وادی»

دربارهٔ در کوچه های بیدخت

به عنوان یک بیدختی متولد دهه 1320 خورشیدی سعی دارم خاطرات و دانسته های خود در باره بیدخت چند دهه پیش را بازگو کنم. به عنوان چاشنی، برخی مطالب کوتاه دینی، فرهنگی و ادبی نیز اضافه می کنم. البته عکس های قدیمی نیز جایگاه خاص خود را دارند. همواره نیازمند راهنمائی و همکاری دوستان و همشهریان عزیز هستم؛ انشاءالله دریغ نخواهند ورزید.
این نوشته در کتاب ارسال شده و با , , , , , , , , , , , , , , , برچسب‌گذاری شده. این نوشته را نشانه‌گذاری کنید.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s