یادی از گذشته/40

چهار شنبه آخر ماه صفر و شب اول ماه ربیع الاول

در بیدخت قدیم

     جشن « چارشِمبه سوری »(ĉãršembe suri) یا چهارشنبه سوری  در بیدخت قدیم معمول بود و تا آن جا که من به خاطر دارم همه ساله توسط اهالی مخصوصاً جوانتر ها برگزار می شد. منتها بدون استفاده از ترقه و مواد منفجره. جشنی کاملاً شادمانه و بی خطر. نکته ی جالب در مورد چهارشنبه سوری بیدخت ( و بسیاری از شهرها و روستاهای مشابه) این بود که این جشن به اصطلاح اسلامیزه شده و رنگ و بوی اسلامی به خود گرفته بود. چهارشنبه سوری بیدخت در چهارشنبه ی آخر ماه صفر برگزار می شد و مردم بر فراز بام خانه های خود آتش بر می افروختند و فریاد میزدند « آی هوللو، آی هوللو»(ãy holelu, ãy holelu). بسته به فاصله ی آخرین چهارشنبه ماه صفر تا پایان ماه، این جشن در سه، دو، یا یک شب برگزار می شد. و این اصطلاح میان مردم رایج بود که:« دو شو علو؛ یک شو پلو»(do šow ålow, yak šow pelow).

     در شب اول ماه ربیع الاول، نیز مردم از پشت بام ( معمولاً از بالای سر در منزل) سبویی به زمین می افکندند و می شکستند. بعضی ها سکه ای (معمولاً یک سکه ی نیم ریالی یا یک ریالی) به عنوان صدقه درون سبو می انداختند. برنامه ی « سوو شگسته»(sevu šegesta) یا کوزه شکستن با این باور انجام می شد که می گفتند حضرت امام زین العابدین علیه السلام در حال وضو گرفتن بوده و چشمشان به هلال شب اول ماه ربیع الاول افتاده و به قول خودمان « ماه نو کرده اند.»از شدت خوشحالی ناشی از پایان یافتن ماه های محرم و صفر، کوزه یا ابریق سفالی از دست مبارکشان افتاده و شکسته است. و مردم به همین مناسبت در شب اول ماه ربیع الاول کوزه می شکستند. و این رسمی است که اکنون به دست فراموشی سپرده شده است چرا که دیگر سبویی در کار نیست که شکسته شود.

دربارهٔ در کوچه های بیدخت

به عنوان یک بیدختی متولد دهه 1320 خورشیدی سعی دارم خاطرات و دانسته های خود در باره بیدخت چند دهه پیش را بازگو کنم. به عنوان چاشنی، برخی مطالب کوتاه دینی، فرهنگی و ادبی نیز اضافه می کنم. البته عکس های قدیمی نیز جایگاه خاص خود را دارند. همواره نیازمند راهنمائی و همکاری دوستان و همشهریان عزیز هستم؛ انشاءالله دریغ نخواهند ورزید.
این نوشته در مناسبت ها, یادی از گذشته ارسال شده و با , , برچسب‌گذاری شده. این نوشته را نشانه‌گذاری کنید.

2 پاسخ برای یادی از گذشته/40

  1. کویرمرد :گفت

    باتشکر از مطلب مفیدتان
    لطفا عکس هایی از حضور هیئت بیدختی در تهران برای در سایت قرار دهید.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s