در مکتب استاد/15

     پرسش: در يكي از مباحث گذشته ضمن صحبت در باره املاي بعضي كلمات متذكر شديد كه در فارسي« ت» را نبايد با« ط» نوشت. دراين صورت« طپيدن» را با« ط» نوشتن درست نيست.

     پاسخ: البته؛ مخصوصاً كه« پ» فارسي باشد، ديگر« ط» عربي نوشتن تصرف خيلي بي جايي است. همين طور است مشتقات اين كلمه مثل تپش. و چيزي كه به نظر نمي آيد اين است كه كلمه ي تپانچه هم از همين فعل ساخته شده است. اصل اين كلمه ي تپانچه به معني سيلي است كه به صورت كسي بزنند. بعد ها در باره ي تفنگ كوچك هم استعمال كرده اند و آن را هم بايد با« ت» نوشت.

     پرسش: گويا كلمه ي« غلتيدن» هم همين حال را دارد.

     پاسخ: بله؛ عيناً همين طور است و آن را هم بايد با« ت» نوشت. و همين طور مشتقات آن را مثل غلت خوردن، غلت زدن، غلتك، غلتان.

     پرسش: در باب كلمه ي غوطه چه مي فرماييد.

     پاسخ: اين كلمه هم فارسي است. سابقاً فعل غوتيدن به معني در آب فرو رفتن معمول بوده چنانكه امروز در زبان تاجيك به همين شكل و همين معني به كار مي رود. اما امروز در زبان ما ديگر مصدر آن استعمال نمي شود و تنها كلمه ي غوط در غوطه خوردن و غوطه زدن معمول است كه از همان ريشه است و بايد آن را هم با« ت» نوشت.

     پرسش: استاد محترم، بنده مكرر ديده ام كه شما خودتان طوفان را هم با« ت» مي نويسيد.

     پاسخ: بله. من در اين كار تعمد دارم. اينها دو كلمه است. يكي« توفان» فارسي و يكي« طوفان» عربي. در اين مورد بخصوص يعني انقلاب شديد در هوا كه باد و باران تند هم باشد، هم كلمه ي عربي و هم كلمه ي فارسي را مي توان استعمال كرد. طوفان عربي چند معني دارد از جمله باران سخت، آب فراوان، سيل. اما توفان فارسي از فعل توفيدن است به معني فرياد كردن به صداي بلند و غرّيدن و غرّش كردن. پيداست كه در زبان فارسي اين حالت و انقلاب هوا را كه غرّش نام دارد از فعل غرّيدن و بانگ بلند كردن گرفته اند و براي ما ايرانيان بهتر است كه توفان را با« ت» بنويسيم

……………………………………………………………………………..

     در مکتب استاد، سعید نفیسی، موسسه مطبوعاتی عطائی، تهران، 1343 خورشیدی.

دربارهٔ در کوچه های بیدخت

به عنوان یک بیدختی متولد دهه 1320 خورشیدی سعی دارم خاطرات و دانسته های خود در باره بیدخت چند دهه پیش را بازگو کنم. به عنوان چاشنی، برخی مطالب کوتاه دینی، فرهنگی و ادبی نیز اضافه می کنم. البته عکس های قدیمی نیز جایگاه خاص خود را دارند. همواره نیازمند راهنمائی و همکاری دوستان و همشهریان عزیز هستم؛ انشاءالله دریغ نخواهند ورزید.
این نوشته در ادبی ارسال شده و با , برچسب‌گذاری شده. این نوشته را نشانه‌گذاری کنید.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s