یادی از گذشته/6

کلاس اکابر در بیدخت

     در سال 1307 خورشیدی از طرف حضرت آقای حاج شیخ محمد حسن بیدختی( صالح علیشاه) یک  کلاس شبانه برای آموزش بزرگسالان در مزار سلطانی بیدخت دایر گردید که در واقع نخستین کلاس اکابر در ایران بود. این کلاس در شش ماهه دوم سال که کار کشاورزان سبک تر بوده و آنان وقت بیشتری برای شرکت در کلاس داشتند، برگزار می شد. کلاس اکابر بیدخت تا سال 1338 خورشیدی که تعلیمات در کشور اجباری شد، ادامه داشت. بعد از آن به اداره فرهنگ شهرستان گناباد واگذار گردید.

     از سال 1338 که نگارنده به خاطر دارد، تدریس در کلاس های اکابر در بیدخت به عهده ی زنده یاد حاج محمد نورائی بیدخت بود. چند سال شادروان حاج شیخ علی ذوقی و چند سال هم شادروان حاج اسدالله معماری بیدختی با آقای نورائی همکاری داشتند.

     کلاس اکابر بعدها به کلاس پیکار با بی سوادی و در سال های بعد از انقلاب اسلامی به نهضت سواد آموزی تغییر نام یافت.

     آنچه در ادامه ارائه می گردد تصویر مطلبی است در ارتباط با تشکیل نخستین کلاس های آموزش بزرگسالان در ایران که برادر گرامی، آقای مانی بیدختی، از طریق ایمیل در اختیار ما قرار داده اند:

1 – سازمان تعلیمات اکابر اولین سازمانی است که بطور رسمی برای باسواد کردن بزرگسالان در ایران در سال 1315 تاسیس شد.در این دوره با استفاده از فضای مدرسه های موجود، کلاسهای شبانه برای بزرگسالان تشکیل گردید . فعالیت این سازمان تا زمان اشغال ایران در شهریور 1320 ادامه داشت . (بر گرفته از سایت  سازمان تعلیمات اکابر).
2 – همزمان با اموزش کودکان، «اموزش سالمندان» نیز در گناباد مورد توجه قرار گرفت. در ابتدای سال 1307 از طرف  سلطان علیشاه (البته درست آن صالح علیشاه است وبه نظر اشتباه از سایت میباشد )در قرائت خانه مزار سلطانی کلاس شبانه اکابرتشکیل میشد و هر ساله شش ماه پائیز و زمستان دایر بود . این کلاس را میتوان نخستین کلاس اکابر در ایران دانست . ابن کلاس اکابر تا سال 1338 همه ساله در شش ماهه دوم سال دایر بود . در این سال که تعلیمات اجباری از طرف دولت در گناباد انجام شد .اداره این کلاس ها به اداره فرهنگ گناباد واگذار گردید (به نقل از سایت  پایگاه خبری شهرستان گناباد).

                              (مصوبه جلسه 332 شورای عالی معارف 13/5/1315)

مادۀ اول: مدارس اکابر شبانه بموجب تصویبنامه هیئت وزراءبرای تعقیب دو منظور اصلی ذیل در سرتاسر کشور تأسیس می شود:

          1 – تعلیم خواندن و نوشتن.

          2 – تربیت فردی و اجتماعی اکابر و آموختن اطلاعات ضروری بآنان.

ماده دوم: دوره تعلیمات اکابر دو سال و برنامه آن شامل مواد ذیل خواهد بود:

          1 – خواندن و نوشتن باندازه ای که فارغ التحصیلهای مدارس اکابر بتوانند حوائج معمولی خود را از راه کتابت و قرائت رفع و از مطبوعات و کتب ساده استفاده نمایند.

          2 – حساب مختصر شامل عدد نویسی تا یک ملیون و چهار عمل اصلی در صحاح و اعشاری و مقیاسات رسمی، شناختن کسور تسعه.

          3 – اطلاعات مختصر راجع بتاریخ و جغرافیای ایران.

          4 – مختصری از تعلیمات مدنی.

ماده سوم: در هر سال مجموعاً نود و شش درس بشاگردان تعلیم می شود.مدت هر درس دو ساعت و بین ساعت اول و دوم ده دقیقه فاصله خواهد بود، ساعت اول مخصوص تعلیم خواندن و ساعت دوم مخصوص تعلیم نوشتن می باشد.

ماده چهارم: برنامه تفصیلی سال اول و دستور تعلیم برنامه بقرار ذیل است:

          نود و شش درس در سال اول بسه قسمت تقسیم می شود:

          قسمت اول: شامل شش درس برای تعلیم خواندن و نوشتن حروف و کلمات و اعداد از یک تا نه.

          قسمت دوم: شامل هیجده درس برای تعلیم خواندن و نوشتن جمله ها و عبارات و اعداد از ده تا صد با جمع و تفریق آنها.

          قسمت سوم: شامل هفتاد و دو درس برای تعلیم خواندن و نوشتن قطعات ساده و عدد نویسی تا هزار با جمع و تفریق و جدول ضرب( بر گرفته از سایت سازمان تعلیمات اکابر).

دربارهٔ در کوچه های بیدخت

به عنوان یک بیدختی متولد دهه 1320 خورشیدی سعی دارم خاطرات و دانسته های خود در باره بیدخت چند دهه پیش را بازگو کنم. به عنوان چاشنی، برخی مطالب کوتاه دینی، فرهنگی و ادبی نیز اضافه می کنم. البته عکس های قدیمی نیز جایگاه خاص خود را دارند. همواره نیازمند راهنمائی و همکاری دوستان و همشهریان عزیز هستم؛ انشاءالله دریغ نخواهند ورزید.
این نوشته در فرهنگی, یادی از گذشته ارسال شده و با , , , , , , , , , , , برچسب‌گذاری شده. این نوشته را نشانه‌گذاری کنید.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s