تاریخچه مزار سلطانی/2

    صحن پایین

ایوان شمالی مزار سلطانی بیدخت

ایوان شمالی مزار سلطانی بیدخت، گناباد

     صحن دیگر که به نام صحن پایین معروف است، در شمال صحن  وسط( بالا) و قریب سه متر پایین تر از آن واقع شده است. ورودی بزرگ مزار سلطانی از این صحن است. در قسمت غربی آن ده باب اتاق ساخته شد که به اسکان کسانی اختصاص داشت که از اطراف به قصد زیارت به بیدخت می آمدند. در قسمت شمالی این صحن نیز اتاق هایی بنا گردید که بعضی از آنها به بیرون هم راه داشت و به کسبه اجاره داده شده بود و از مستغلات مزار به حساب می آمد. ولی بعداً وضع تغییر کرد و درب آنها فقط از داخل صحن باز می شد چرا که مغازه هایی به عنوان مستغلات مزار در پشت اتاق های مزبور احداث گردید که درهای آنها به روی محوطه ی مشهور به روبازار باز می شد.

     در شمال شرقی صحن پایین، یک سراچه و در شمال غربی نیز دو سراچه ساخته شد که درب های آن به خارج باز می شد و از مستغلات مزار بود. سراچه های شمال غربی یکی محل نصب کارخانه ی برق مزار بود و دیگری به شرکت احسانی اختصاص داشت. اما اکنون همه ی آنها تغییر کرده است. در زاویه ی علیای ضلع غربی آن نیز سراچه ی کوچک سه اتاقه ای ساخته شد که درب آن از صحن باز می شد.

     پایاب سر مزار هم در زاویه ی شمال غربی حفر گردید. این پایاب قریب چهارده متر عمق و چندین پله دارد. آب قنات بیدخت در این پایاب ظاهر می شود. حفر این پایاب در واقع به منظور دسترسی به آب برای ساختمان و مصارف دیگر بود.

     در وسط صحن پایین، حوضی بیضی شکل ساخته شد. هزینه ی ساخت این حوض را مرحوم سرهنگ دکتر رضی الدین سراج الملک تأمین کردند و به همین جهت به حوض سراج شهرت یافت.

     ضلع جنوبی صحن پایین از طریق سه پلکان به صحن وسط( بالا) متصل است: یک رشته پله های پهن در وسط، و دو رشته پله های باریک تر در دو گوشه ی جنوب شرقی و جنوب غربی ضلع جنوبی.

     ورودی صحن پایین شامل درب بزرگی است که در ضلع شمالی واقع است و رو به قبله باز می شود. این ورودی سابقا دارای یک درب کوچک و یک هشتی بود که قدری گودتر از خود صحن قرار داشت. در سال 1373 هجری قمری از طرف حضرت آقای صالح علیشاه آن هشتی و درب کوچک تخریب و به جای آن یک ایوان بزرگ و پله های سنگی احداث گردید. یک روی این ایوان به طرف  جنوب و روی دیگر آن به طرف شمال واقع است. درب بسیار بزرگی هم که از چوب گردو، توسط مرحوم استاد عبد الرسول نجار اصفهانی، در زمان حضرت آقای نور علیشاه برای آنجا ساخته شده بود، بین دو ایوان نصب گردید.

    در بالای ایوان ورودی صحن پایین، ساعت بزرگی که دارای دو صفحه می باشد نصب شده است. این ساعت در سال 1339 خورشیدی توسط آقای علی اویسی، وکیل دادگستری، از اروپا به ایران آورده شد و پس از اتمام ساختمان محل نصب آن، در چهاردهم صفر 1381 قمری برابر ششم مرداد 1340 خورشیدی به کار انداخته شد. هزینه ی ساختمان برج ساعت نیز توسط آقای اویسی تأمین گردید. در آبان 1345 خورشیدی برابر رجب 1386 قمری، کاشی کاری برج ساعت توسط  حاج ابراهیم هاشمی معمار بیدختی شروع و بعد از دو ماه خاتمه یافت. یک چراغ نئون دوار« یا علی»هم بالای آن نصب شد.

     در جلو ایوان شمالی، میدان بزرگ معروف به « رو بازار» احداث شد که در وسط آن ورودی یک آب انبار و یک پایاب ساخته شد. آب انبار به منظور تأمین آب آشامیدنی اهالی و پایاب جهت دسترسی آنان به آب قنات بیدخت احداث گردید. در چهار ضلع این میدان دکان ها و بالاخانه هایی ساخته و به کسبه اجاره داده شد.

     گفتنی است در جریان بازسازی بافت فرسوده ی شهر بیدخت، دکان های رو بازار و تعدادی از خانه ها و منازل ناحیه ی بین مزار سلطانی و مسجد جامع تخریب و با یک بوستان زیبا جایگزین شده است.

    ادامه دارد.

دربارهٔ در کوچه های بیدخت

به عنوان یک بیدختی متولد دهه 1320 خورشیدی سعی دارم خاطرات و دانسته های خود در باره بیدخت چند دهه پیش را بازگو کنم. به عنوان چاشنی، برخی مطالب کوتاه دینی، فرهنگی و ادبی نیز اضافه می کنم. البته عکس های قدیمی نیز جایگاه خاص خود را دارند. همواره نیازمند راهنمائی و همکاری دوستان و همشهریان عزیز هستم؛ انشاءالله دریغ نخواهند ورزید.
این نوشته در تاریخی ارسال شده و با , , , , , , , برچسب‌گذاری شده. این نوشته را نشانه‌گذاری کنید.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s